20 juli 2025
Vier jaar WHOA: Efficiëntie, effectiviteit en een groeiende voorspelbaarheid
In juli 2025 markeert de WHOA (Wet homologatie onderhands akkoord) haar vierde verjaardag. Wat begon als een ambitieus instrument om faillissementen te voorkomen, begint nu serieuze sporen na te laten in de Nederlandse herstructureringspraktijk. De WHOA-pool – een gespecialiseerde groep rechters die WHOA-zaken behandelt – presenteerde onlangs haar derde jaarlijkse rapport. De cijfers en inzichten geven een duidelijker beeld van de werking, effectiviteit én uitdagingen van dit wettelijke reorganisatie-instrument.
Stabilisatie in het gebruik: gemiddeld dertien uitspraken per maand
Na vier jaar lijkt de WHOA uit de kinderschoenen. Met gemiddeld dertien gerechtelijke uitspraken per maand stabiliseert het gebruik van de procedure. Dat is op zichzelf een bemoedigend signaal: het instrument wordt niet alleen structureel ingezet, maar ook op een schaal die recht doet aan zijn potentie. Tegelijkertijd blijft er een opvallend ondergebruik bij kleinere ondernemingen, zoals al eerder werd vastgesteld in evaluaties. Dat roept vragen op over toegankelijkheid, bekendheid en financieringsmogelijkheden voor kleinere bedrijven in zwaar weer.
Succesvol reorganiseren: 90% blijft buiten faillissement
Misschien wel de meest in het oog springende uitkomst uit het jaarverslag is het succespercentage van toegewezen homologatieverzoeken: 90% van deze ondernemingen is (nog) niet failliet gegaan. In de woorden van de WHOA-pool: “Dit duidt op een succesvolle herstructurering via een goedgekeurd WHOA-akkoord.” Dat is een krachtig signaal dat de WHOA doet waarvoor zij bedoeld is: levensvatbare ondernemingen in staat stellen zichzelf opnieuw uit te vinden – zonder het destructieve pad van faillissement.
Opvallend is ook dat een afgewezen homologatieverzoek lang niet altijd op een faillissement uitloopt. Slechts 25% van deze gevallen mondde alsnog uit in een faillietverklaring. Kennelijk biedt de WHOA ook indirect herstructureringskracht, zelfs als de rechter uiteindelijk niet meegaat in het verzoek.
Efficiëntie in complexe materie
Ondanks de hoge complexiteit van WHOA-zaken blijven de doorlooptijden kort. De rechtbank spreekt in het verslag zelfs van een “efficiënte procedure”, zeker in vergelijking met andere rechtsgebieden. Dit is niet alleen toe te schrijven aan de wet zelf, maar ook aan de specialisatie van rechters binnen de WHOA-pool en de groeiende jurisprudentie. Het reorganiserend vermogen van levensvatbare ondernemingen wordt er daadwerkelijk door versterkt – precies zoals de wetgever het voor ogen had.
De stille kracht van voorspelbaarheid
Een ander interessant fenomeen is de discrepantie tussen het aantal gestarte zaken en het aantal ingediende startverklaringen. Het lijkt erop dat in veel gevallen de dreiging van een WHOA-procedure voldoende is om schuldeisers tot redelijkheid te bewegen. De toegenomen voorspelbaarheid van rechterlijke uitspraken – mogelijk gemaakt door het groeiende lichaam aan jurisprudentie – versterkt deze preventieve werking. De WHOA fungeert hiermee steeds vaker als een effectieve “stok achter de deur”, waarmee ondernemers en adviseurs tot een akkoord komen zónder rechterlijke tussenkomst.
Regionale scheefgroei en financieringsdiscussie
Niet alles loopt vlekkeloos. De verdeling van WHOA-zaken over de rechtbanken is scheef. Amsterdam en Gelderland springen eruit met respectievelijk 41 en 31 uitspraken in 2024, terwijl Noord-Holland er slechts twee behandelde. Op zich geen probleem – ware het niet dat rechters uit minder actieve arrondissementen regelmatig bijspringen in drukkere regio’s, zónder dat hun eigen rechtbank daarvoor financiële compensatie ontvangt. Deze structurele weeffout in de financieringssystematiek vraagt om herziening, zeker nu het aantal zaken per jaar zich lijkt te stabiliseren en de WHOA een vaste plek in het juridische landschap inneemt.
Wat betekent dit voor Chapter11 en haar doelgroep?
Voor Chapter11 bevestigt het jaarverslag wat we al in de praktijk zien: de WHOA is een waardevol instrument bij tijdige, doortastende herstructurering. Vooral voor middelgrote bedrijven – die vaak nét te groot zijn voor eenvoudige oplossingen, maar te klein voor standaard kapitaalmarktoplossingen – biedt de WHOA ruimte om te ademen én te bouwen aan herstel.
De toenemende voorspelbaarheid, efficiëntie en het succespercentage maken het instrument uitermate geschikt voor gebruik door private equity-partijen en accountants. De sleutel tot succes ligt niet in het juridische proces alleen, maar in het integraal combineren van financiële, operationele en juridische expertise – precies de kracht van Chapter11.
De WHOA werkt. Nu is het zaak dat meer ondernemers deze route op tijd verkennen – met de juiste gids aan hun zijde.
Voorkom dat jouw bedrijf het volgende voorbeeld wordt.
Neem vandaag nog contact op met Chapter11 — en zet de eerste stap naar herstel.
