11 november 2025
Stille game changers
Sommige risico’s maken geen geluid. Er is geen verliesrekening die rood kleurt, geen kasstroom die opdroogt, geen magazijn dat leegloopt. Alles lijkt stabiel, totdat een juridische of regulatoire gebeurtenis de onderneming plots in een andere werkelijkheid plaatst.
Een afgewezen vergunning, een onverwachte claim, een intrekking van een subsidie, of een wetswijziging die het verdienmodel aantast. Geen enkele van die gebeurtenissen is zichtbaar in de maandrapportage, maar elk van hen kan de continuïteit abrupt doorbreken.
De Standaard Continuïteit (COS 570) noemt dit de “overige gebeurtenissen of omstandigheden” die gerede twijfel kunnen doen ontstaan over de mogelijkheid van een entiteit om haar activiteiten voort te zetten. Het zijn de stille game changers die onzichtbaar lijken voor wie alleen naar cijfers kijkt, maar vaak doorslaggevend voor de toekomst van de onderneming.
De sluipkracht van juridische risico’s
Juridische kwesties ontstaan zelden plotseling. Ze groeien langzaam. Denk hierbij aan een geschil met een afnemer, een achterstallige vergunning, een onduidelijke contractclausule. Lange tijd blijft alles bij het oude, tot het moment dat de situatie kantelt. Bijvoorbeeld een rechtszaak die verloren gaat, een schadeclaim die groter uitvalt dan de dekking of een borgstelling die wordt ingeroepen.
Vanaf dat moment verandert het perspectief radicaal. Waar de accountant nog werkt met cijfers uit het verleden, kijkt de onderneming ineens tegen verplichtingen aan die de balans volledig kunnen ontwrichten.
Het probleem is dat veel bedrijven deze risico’s niet of nauwelijks in beeld hebben. En accountants komen er vaak pas achter als de claim al is ingediend of de vergunning is ingetrokken.
Traag in aanloop, snel in impact
Een vergelijkbare dynamiek geldt voor regelgeving. Beleidswijzigingen en nieuwe wetgeving lijken ver weg tot ze werkelijkheid worden. Voorbeelden hiervan zijn een wijziging in zorgfinanciering, een aanpassing van milieueisen, het vervallen van een subsidie of de komst van een strengere vergunningseis. De impact van deze wijzigingen op de kasstroom kan enorm zijn.
Het komt nog wel eens voor dat ondernemingen de impact onderschatten, zeker in sectoren die sterk van de overheid afhankelijk zijn. “We zien wel wat het wordt,” klinkt het vaak. Maar tegen de tijd dat het écht wordt, is het meestal te laat om te reageren.
Accountants bevinden zich in een lastige positie: ze hebben geen directe invloed op beleid of regelgeving, maar wel de taak om te beoordelen of de continuïteitsveronderstelling terecht is. Dat betekent dat ze deze externe factoren moeten meenemen in hun risico-inschatting. Ook als ze nog niet concreet zijn.
Waarom deze risico’s vaak buiten beeld blijven
De oorzaak is eenvoudig: juridische en regulatoire risico’s zijn moeilijk te kwantificeren.
Een claim is pas een verplichting als ze juridisch afdwingbaar is.
Een wetswijziging telt pas als ze in werking treedt.
En zolang dat niet zo is, past het management de cijfers niet aan.
Toch weet iedereen dat die risico’s bestaan. De accountant hoort er soms terloops over: “Er loopt nog iets bij de rechter,” of “We verwachten dat de vergunning wel verlengd wordt.” Maar zelden wordt het gesprek gevoerd over wat er gebeurt als dat níet zo is.
COS 570 zegt precies dat: de accountant moet alert blijven op gebeurtenissen die gerede twijfel kunnen doen ontstaan, ook als ze nog niet zijn gerealiseerd. Juist dat vraagt om professioneel gesprek en gezond wantrouwen.
Wat de accountant wél kan doen
De kracht van de accountant ligt niet in het oplossen van juridische of beleidsvraagstukken, maar in het stellen van de juiste vragen. Bijvoorbeeld:
- Zijn er lopende of dreigende rechtszaken die niet volledig zijn toegelicht in de jaarrekening?
- Zijn de verzekeringen toereikend voor potentiële schade?
- Zijn er aankomende beleidswijzigingen die de winstgevendheid aantasten?
- Zijn vergunningen of licenties cruciaal voor het voortbestaan van de onderneming en zijn ze geborgd?
- Is de afhankelijkheid van subsidies of fiscale regelingen structureel verantwoord?
Deze vragen dwingen het management om na te denken over scenario’s die ze liever niet onder ogen zien, maar die essentieel zijn voor het continuïteitsoordeel.
De stille game changers zichtbaar maken
Wanneer zulke risico’s boven tafel komen, is het vaak niet duidelijk hoe groot de impact precies is. En dat maakt het lastig om te beoordelen of de onderneming nog levensvatbaar is.
Op dat moment kan Chapter11 van waarde zijn. Wij helpen bedrijven en hun accountants om juridische en beleidsmatige onzekerheden te vertalen naar concrete financiële scenario’s.
Wat gebeurt er als een subsidie wegvalt?
Hoe ziet de kasstroom eruit als een claim wordt toegewezen?
Wat is de reorganisatiewaarde van de onderneming als een vergunning vervalt?
Die vragen vertalen we naar een realistische prognose en een handelingsplan. Daarmee krijgt de accountant de onderbouwing die nodig is voor zijn oordeel, en het management de helderheid die nodig is voor besluitvorming.
Samenvattend
Continuïteit wordt zelden bedreigd door wat luidruchtig is.
De echte risico’s zijn vaak stil, juridisch, beleidsmatig of contractueel, en daarom zo verraderlijk.
De accountant die ze tijdig agendeert, vervult zijn rol ten volle: niet door alles te weten, maar door de juiste vragen te stellen.
En de onderneming die ze serieus neemt, vergroot haar overlevingskans aanzienlijk.
De stille game changers zijn geen verrassing als je bereid bent te luisteren naar wat ze níet zeggen.
Neem contact met ons op via 085 – 06 06 411 of stuur een e-mail naar info@chapter11.nl.
Chapter11 loodst bedrijven door zwaar weer.
